spot_img

Büyüyen istismar vakalarına karşı ebeveynlere kayda değer uyarılar

Ülke gündeminden bir türlü düşmeyen, her yeni olayda toplum olarak vicdanları daha da yaralayan konuların başında geliyor çocuk istismarı. Bir türlü önü alınamayan, çocuklara büyük bir travma yaşatan, aileleri ve yakınlarını da derinden sarsan çocuk istismarı vakalarının önüne nasıl geçilebilir? Vakaları önlemede diğer adli ve polisiye önlemlerin yanında çocuklara gizlilik eğitimi verilmesi etkili olur mu? Mahremiyet eğitimi nasıl verilmeli? Aileler mi anlatmalı yoksa konunun uzmanlarınca verilecek eğitimlerle daha profesyonel bir yol mu izlenmeli?

“Hayır demesi, tepki vermesi gerektiği anlatılmalı”

Çocuklara mahremiyet eğitimi verilmesi elbette gerektiğini söyleyen Çocuk Koruma ve Bakım Hizmetleri Birim Başkanı Uzlaştırma Tuncer, “Bu eğitimi aileler verebileceği gibi, yapamayacaklarını düşünüyorlarsa bir uzmandan destek alabilirler” şeklinde konuştu. Tuncer, çocuğun cinsel istismara karşısında korunmasında bilgilendirme ve eğitim sürecini yaratıcı kayda değer bölümleri özetleyerek şunları paylaştı:

“1. Başta çocuk, kendi bedeni ve bedeni üzerindeki hak ve sorumlukları konusunda yaşına ve gelişim düzeyine uygun bir biçimde bilgilendirilmeli.

2. Çocuğun cinsellik, cinsel organlar ve bireysel mahremiyet konularında yaşına ve gelişim düzeyine uygun bir biçimde bilgilendirilmesi ve eğitilmesi sağlanmalı.

3. Cinsel istismar kapsamına girebilecek tavır ya da durumlarla ilgili ve böyle bir davranışa maruz kalması halinde neler yapabileceği ya da bu durumla nasıl baş etmesi gerektiği konusunda çocuğa veri verilmeli. İnsan vücudundaki cinsel organlar ve mahrem bölgelerin neler olduğu çocuğa öğretilmelidir.

4. Cinsel organların ve mahrem bölgelerin bireye özel olduğu ve bazı haller (örneğin sıhhat veya bakım maksadıyla anne-baba, bakıcı veya bir hekimin gerekli olduğu zamanlarda cinsel organ ya da mahrem bölgelere bakması) haricinde kimsenin çocuğun cinsel organlarına ya da mahrem bölgelerine bakması ya da kendi cinsel organlarını çocuğa göstermesi veya dokunmasının doğru olmadığı çocuğa öğretilmeli. Açıkça cinsel içerikli veya çocuğun kendini rahat hissetmediği tavır ya da durumlar karşı tepki verebileceği, reddedebileceği ya da bağırabileceği (örneğin ‘hayır, istemiyorum,’ ‘beni bakımlı bırak,’ ‘bunu yapamazsın’) öğretilmeli.

5. Yetişkinlerin her davranışları veya istekleri dürüst değildir. Yetişkinler çocuktan uygunsuz bir istekte bulunduğunda, yanlış bir davranış yaptığında çocuğun bunu benimsemek veya saygı göstermek zorunda olmadığı çocuğa öğretilmeli.”

Anne-babalar çocuklarına neleri, nasıl anlatmalı

İstismar amaçlı tavır veya durumlarla karşısında karşıya kaldığında çocuğun bunu anne-babasına anlatmasının sağlanması gerektiği bunun için de birincil sorumluluğun anne-babalarda olduğunu gösteren Barış Tuncer, şunları söyledi: “Anne-babalar çocuklarıyla cinsel organları hakkında mutlaka konuşmalı ve cinsel organların anatomik isimlerini söylemeli ve çocuğa ceset sınırlarını göstererek özel, mahrem bölgelere kimsenin izinsiz dokunamayacağını anlatmalılar. Anne, baba ve doktor (anne veya babasının birinin yanında olması şartı ile) hariç kimsenin yanında çıplak olmaması gerektiğini söylemeliler. İyi giz ve fena giz farkı da çocuğa öğretilmelidir. Çocukla aralarında yaşananların sır olduğunu söylemek istismarcının belli başlı yöntemidir. Ona hasar veren sırrın fena bir sır olduğu ve mutlaka başkalarına söylenmesi gerektiğini çocuğa kavratmalılar. Korktuğu ve rahatsız olduğu durumlarda hayır demesi gerektiğini, cinsel istismara maruz kaldığında oradan anında uzaklaşması, yüksek sesle bağırması, uğraş etme, vurma ve tekme atma gibi davranışlarla kendini savunması gerektiği anlatılmalı. Cinsel istismara maruz kaldığında bu durumu kime (anne ya da baba) ve nasıl anlatacağını çocuğa mutlaka öğretmeliler.”

Çocuklarda cinsel istismarın belirtileri

Çocuk Koruma ve Bakım Hizmetleri Bölüm Başkanı Öğr. Gör. Uzlaştırma Tuncer, istismara uğrayan fakat bunu söyleyemeyen çocuklarda gözlenebilecek semptom ve davranışları anlatarak aileleri daha itinalı olmaları konusunda uyardı:

“Aşağıdaki belirtiler çocuklarda cinsel istismar belirtileri olarak kabul edilmektedir;

-Y aşı ile uygun olmayan cinsel oyunlar oynama ya da cinsel konuları bilme ve tesadüfen cinsel ilişkiye girmek

– O yaşta bir çocuktan beklenmeyecek biçimde cinsel konulara fazla meraklı olmak, cinsel söylem ve davranışlarda bulunmak, cinsel olarak tahrik eden, baştan çıkaran davranışlar manzara

– Cinsel organlarından dehşet etmek, cinsel organlarından kurtulmak istemek, cinsellik içeren konu veya durumlardan rahatsız elde etmek

– Oyun oynarken, fotoğraf yaparken ve akranlarıyla ilişki kurarken yaşı ile uyumsuz cinsel içeriklere yer verme

– Yaşıtlarına ya da kendisinden daha minik çocuklara karşısında cinsel içerikli davranışlar görüş

– Başka bir sebeple açıklanamayan hırçınlık, öfke nöbetleri, kendine ve çevresine zarar verici davranışlar göstermek

– Diğer bir sebeple açıklanamayan uyku ve yeme alışkanlıklarında değişiklikler, kabuslar görmek, yemeyi geri çevirmek

– Daha önceden var olmayan daha aşağı ıslatma, alt kirletme gibi problemlerin ortaya çıkması

– Yaşından minik bir çocuğun davranışlarını göstermek; parmak emmek, bebeksi konuşmak gibi.

– Somut temastan ya da yakınlıktan sakınmak

– Kiloda görülen ani ve aşırı başkalaşım (zayıflamak ya da şişmanlamak)

– Bazı bölgelerden ve insanlardan aşırı derecede korkmak

– Tanıdığı bir erişkinden firar etmek ya da uzak durma davranışı göstermek

– Bir arkadaşının, yakınının veya komşunun evine gitmeyi nedensiz ve ısrarlı bir biçimde kabul etmemek.”

Merak Edilenler

Keşfet

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here